Aanvullingen op de in boekvorm verschenen eerste druk van Handboek Katholieke Medische Ethiek onder redactie van mgr.dr. W.J. Eijk, dr. L.J.M. Hendriks en dr. J.A. Raymakers. De on-line teksten staan onder redactie van dr. Willem Jacobus kardinaal Eijk, dr. L.J.M. Hendriks en prof.dr. F.J. van Ittersum.
Wanneer er zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven een duidelijke visie is op de invulling van de zorg, rijst de vraag hoe de christelijke zorgvisie in de praktijk vormgegeven moet worden, maar ook hoe deze visie op de zorgverlener-patiëntrelatie zich verhoudt tot andere, hedendaagse niet-christelijke visies op de zorgverlener-patiënt relatie. In de gangbare literatuur wordt …
De ontwikkeling van de zorg voor zieken tot de in hoge mate geïnstitutionaliseerde vorm van gezondheidszorg, instellingszorg en thuiszorg, die we in de Westerse landen kennen, heeft een lange geschiedenis. Er zal altijd enige vorm van zorg voor zieken zijn geweest, maar zorg voor zieken was niet zonder meer vanzelfsprekend en evenmin in hoge mate …
Inleiding In het vorige gedeelte van dit hoofdstuk zijn de waarden, principes en normen besproken die richtinggevend zijn voor het handelen van medewerkers in de gezondheidszorg en de wijze waarop men zich deze waarden, middels het beoefenen van deugden, eigen kan maken (zie Hfst I.3). Voor het vruchtbaar werkzaam zijn in de zorg is het …
Onder terminale of palliatieve sedatie wordt verstaan: het verminderen of wegnemen van het bewustzijn (door farmacologische middelen) om daarmee lijden van een patiënt door klachten die op geen andere wijze te bestrijden zijn (zogenoemde refractaire klachten) weg te nemen (zie ook Hoofdstuk VI.4.2.). Deze palliatieve sedatie (ook wel terminale sedatie genoemd wanneer het kort voor …
Al vanaf het begin van de hedendaagse discussie over euthanasie in Engeland in de jaren zeventig van de negentiende eeuw werd gesignaleerd dat er situaties voorkomen die zeer veel op euthanasie lijken (‘situations closely resembling euthanasia’). ‘Veronderstel bijvoorbeeld dat een gegeven patiënt met zekerheid nog een hele maand afschuwelijk zou lijden, als hij aan zichzelf …
Uiteraard is ook de geest van de mens een intrinsieke dimensie die specifieke aandacht en zorg nodig heeft. De kwaliteit van leven heeft ook spirituele aspecten. De zorg voor een waardig leven en een waardig sterven impliceert ook aandacht voor het spirituele welzijn. Een goede pastorale begeleiding – zeker bij een christen – is daarom …
Een belangrijk aspect van stervensbegeleiding – maar dat geldt ook in andere situaties – betreft de informatie die men aan de zieke over de diagnose, verdere behandelingsmogelijkheden en de prognose verstrekt. Als er geen benadeling meer mogelijk is, moet de arts dat dan ook zomaar meedelen? Moet de patiënt worden ingelicht over het lijden dat …
Dat zieken wier kwaliteit van leven blijvend en ernstig is aangetast, de kwaliteit van hun leven niet meer zien, kan heel begrijpelijk zijn. Dit geldt ook voor ouders die geconfronteerd worden met het feit dat hun ongeboren of pasgeboren kind ernstig gehandicapt is: door teleurstelling en emotie overmand kunnen zij ertoe neigen aan de aangetaste …
Om de waarde van het leven en daaraan gerelateerd die van het sterven te beoordelen hanteert men dikwijls als criterium het begrip kwaliteit van leven (quality of life): als de kwaliteit van leven onder een bepaald minimum zakt, dan zou het leven zelfs zijn waarde geheel kunnen verliezen. De kwaliteit van leven wordt als criterium …
In het geval dat een zieke overlijdt als gevolg van het achterwege laten van levensverlengende behandeling, wordt soms – al te gemakkelijk – gesproken van ‘passieve’ euthanasie . In een redactioneel artikel in de Boston Medical en Surgical Journal uit 1884, onder de titel ‘Permissive euthanasia,’ wordt voor zover valt na te gaan voor het …
