Aanvullingen op de in boekvorm verschenen eerste druk van Handboek Katholieke Medische Ethiek onder redactie van mgr.dr. W.J. Eijk, dr. L.J.M. Hendriks en dr. J.A. Raymakers. De on-line teksten staan onder redactie van dr. Willem Jacobus kardinaal Eijk, dr. L.J.M. Hendriks en prof.dr. F.J. van Ittersum.
Inleiding Hoe kunnen we nu uitgaand van de beschreven mensbeelden komen tot de formulering van waarden en normen? Bij de bespreking van de Identity Theory of Mind en het katholieke mensbeeld kwam al de vraag ter sprake in hoeverre we beschikkingsrecht hebben over het menselijke lichaam. Voordat we op basis van dit inzicht waarden en …
Dat mensen niet tot middel mogen worden gedegradeerd wordt door velen erkend. Voor de medische ethiek is van doorslaggevend belang of deze norm ook voor het menselijke lichaam geldt. Mag de mens over de eigen biologische natuur beschikken? In hoeverre hebben we het recht om in het menselijke lichaam in te grijpen en er veranderingen …
In een televisieprogramma wordt een vrouw van ruim zestig jaar oud geïnterviewd die meer dan de helft van haar leven aan multiple sclerose lijdt. Tot voor kort kon zij met haar ziekte leven, maar nu lopen en staan onmogelijk zijn geworden, ziet zij geen uitzicht meer: ‘Eigenlijk vind ik dit geen leven.’ Zij vindt haar …
1.1.1 Mensbeeld en evolutietheorie Ook al is een evolutie-ethiek in principe amoreel, dat betekent nog niet dat de aanhangers van de evolutietheorie ethiek zinloos achten. Evolutie-ethiek wordt echter gekenmerkt door pragmatisme. Een voorbeeld ervan is het instrumentalisme van John Dewey (1859-1952). Dit is een speciale vorm van pragmatisme, die inhoudt dat iets waar is wanneer …
Inleiding De ethische opvattingen van de Rooms-katholieke Kerk stoten vaak op onbegrip. Een belangrijker oorzaak hiervan is dat men weinig stilstaat bij de fundamentele verschillen in denken tussen de huidige seculiere cultuur en de Kerk. Wie de klassieke positie van de Kerk ten aanzien van de waarde van het menselijke leven en de menselijke voortplanting …
2.1.1 Geschiedenis en actuele situatie Bij mensen die hun levenseinde voelen naderen en ook bij hun omstanders komt niet zelden de gedachte op dat het misschien beter zou zijn als het lijden niet te lang zou duren. In hedendaagse termen zegt men dan dat de kwaliteit van leven toch wel erg gering is geworden. Sinds …
Inleiding Waardig sterven blijkt een ambigu begrip. Het wordt gehanteerd als argument dat levensbeëindigend handelen ongeoorloofd is: het doelbewust bespoedigen van het levenseinde gaat in deze betekenis tegen de waardigheid van het menselijk leven in zich in en is daarom een onwaardige manier van sterven. Het begrip waardig sterven wordt evenzeer gebruikt door verdedigers van …
Nadat iemand is overleden is de persoon die voor ons zichtbaar was in het bezielde lichaam niet langer aanwezig. We spreken weliswaar van een menselijk lichaam maar na de dood is er slechts dode materie. Het lichaam behoudt nog enige tijd uiterlijke kenmerken die herinneren aan de overledene. De menselijke persoon is er niet meer …
F.J. van Ittersum en W.J. Eijk Hoewel orgaantransplantatie voor therapeutische doeleinden op zich geen intrinsieke ethische bezwaren oproept, zijn er enkele organen die zozeer met de identiteit van de donor en de ontvanger zijn verbonden, dat ze niet voor transplantatie in aanmerking komen. Het betreft de hersenen die nauw verbonden zijn met de persoonlijke identiteit …
Xenotransplantatie betreft het transplanteren van een orgaan of weefsel van een bepaalde diersoort naar een andere diersoort of naar de mens. Het is met name in de belangstelling gekomen vanwege het tekort aan menselijke donororganen. In Nederland is xenotransplantatie van dier naar mens verboden, alhoewel de minister van VWS wel van mening is dat de …
